Час паўгроша


Паўгрош 1512 года з падвойным адбіццём здолу, выкліканым адскокам
штэмпеля

Да 1558 года ўсе
паўгрошы мусілі адпавядаць сталай, але даволі нізкай 6-лотавай (375-ай) пробе.
Як было прынята паўсюль, манетнае серабро легіравалася меддзю. Гэты працэс
жорстка кантраляваўся вардайнам (кантралёрам якасці прадукцыі), які быў
падначалены ўжо не кіраўніцтву манетнага двара, а непасрэдна ўраду.


Паўгрош 1513 года з двума моцна пасунутымі адбіткамі штэмпеляў

з абодвух бакоў і дыяганальным змяшчэннем

Другое важнае
адрозненне ад былых манет Вялікага княства палягала ў тым, што на паўгрошах
былі ўведзены доўгія легенды на лацінскай мове — мове міжнародных зносінаў. Да
гэтага спрычынілася перадусім тое, што пасля больш як стогадовага перапынку
была ізноў выбіта даволі буйная манета, што
мела вагу, большую за 1 грам. На адным баку паўгроша Аляксандра
выяўлялася дзяржаўная «Пагоня» і надпіс Манета Аляксандра, на
другім — Ягайлаўскі арол без кароны і надпіс вялікага князя літоўскага.


Паўгрош 1557 года з двума моцна пасунутымі адбіткамі штэмпеляў з
абодвух бакоў

Першая захаваная
справаздача аб даходах новастворанага Віленскага манетнага двара паходзіць з
1499 года і распавядае пра выбіццё манеты на працягу чатырох гадоў, гэта
значыць з 1495 года. Паводле даных С. Янушоніса (што праўда, нявысветленага
паходжання), якія прывялі ў сваёй кнізе «Lietuvos
monetn
kalybos istorija
1495—1769» Яўген Іваноўскі і Роберт Дучыс, ёсць звесткі 1489 года пра
віленскага майстра Генрыка Шлёгера, немца, былога кракаўскага месціча.


Гатычны паўгрош Аляксандра, біты зношаным штэмпелем

Як пераканаўча
сцвердзіў віцебскі нумізмат Аляксандр Грамыка, наўрад ці на той час Віленскі
манетны двор мог біць нейкія іншыя манеты (а менавіта манеты з «Пагоняй» і
«Калюмнамі», выкананыя «рускай» методыкай), апроч манет Аляксандра Верагодна,
немец Шлёгер быў запрошаны якраз з мэтай пераходу ад мясцовых тэхналогій
манетнай справы і састарэлага сярэднявечнага абсталявання да прагрэсіўнага
заходнееўрапейскага. Гэтая дата дазваляе казаць, што ў 1489 годзе ўжо адбылася
спроба адкрыцця новага Віленскага манетнага двара праз Аляксандра, княжыча ВКЛ,
які, верагодна, яшчэ пры жыцці свайго бацькі аднавіў эмісіі літоўскіх манет.

Зараз на сайце

Зараз на сайце 1 гость.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-