Манеты старажытнай Русі

Часта на сярэбраных
прутках можна сустрэць старажытныя надпісы — гэтак званыя графіці. Найчасцей
яны проста надрапаныя на грыўнях і рублях, але калі-некалі трапляюцца і
набітыя. Звычайна гэта паганскія ці хрысціянскія імёны, пастаўленыя ў родным
склоне, альбо проста ініцыялы. Найверагодней, яны мусілі абазначаць асабістую
прыналежнасць прутка, напрыклад у касе «сумеснага прадпрыемства» дробных
гандляроў. Найбольш распаўсюджаным з вядомых графіці, выкананых на наўгародскіх
рублях адной рукой, есць графіці ПТРВА (Пятрова). Паказалша, што рублі з
гэтымі графіці разышліся па розных скарбах, знойдзеных ад Міншчыны да
Уладзіміршчыны ў сучаснай Расіі, Як помнікі старажытнарускай пісьмовасці,
выкананыя ў часе, калі ўжо з'явіліся першьія рэгіянальныя адрозненні ў
напісанні (фактычна — перыядзе першаснага адасаблення беларускай мовы ад свае
стараславянскай «прамаці»), графіці захоўваюць у сабе вялікі патэнцыял для
даследавання і атрыбуцыі сярэбраных пруткоў. Іхняе вывучэнне з нумізматычнага
пункту гледжання, а таксама як пісьмовых помнікаў сярэднявечча мае надзвычай
перспектыўны характар.

Шырока распаўсюджанай
была іграктыка падзялення пруткоў на часткі дзеля атрымання фракцыйных грашовых
адзінак, найчасцей палцін — паловаў рубля. Напрыклад, пазнейшыя вялікалітоўскія
пруткі рублёвай вагі сустракаюцца радзей, чым іх палціны. Платныя пруткі былі
пашыраным грашовым сродкам у сярэднявеччы, і толькі шырокае іх выкарыстанне
наступнымі пакаленнямі ў сваёй манетнай вытворчасці абумовіла іх сучасную
рэдкасць.

Са згаданых вышэй
манетных пруткоў найболын пашыранымі на беларускіх землях у канцы
XI — пачатку XIII
стагоддзя былі кіеўскія грыўні. Разлікі грыўнямі да таго часу агарнулі
ўжо ўсю Русь.

Ізрой

He
маглі не ўдзельнічаць у іх і гэткія эканамічна развітыя крывіцкія
гарады, як Полацк і Віцебск. Як рко казалася раней, адкрытым застаецца пытанне,
ці выпускаліся там нейкія мясцовыя грыўні. Так ці інакш, імі, бадай, маглі быць
толькі рублі, якія формай і вагой пераймалі наўгародскія.

Прыкладна ў сярэдзіне
XII стагоддзя з'яўляецца абсалютна
новы від манетнага прутка — ізрой, які меў паўкруглае сячэнне і вагу ў межах
102—110 грамаў. Вялікая доля ізрояў мае зарубкі ці запілы, што спярша служылі
для праверкі якасці кову, а потым, верагодна, засталіся проста як прадстаўнічыя,
атрыбутыўныя элементы гэтага віду прутка

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-