Першыя беларускія рублі

Асобную групу складаюць золатаардынскія (канец XIV — першая траціна XV стагоддзя) і генуэзска-крымскія (першая чвэрць XV стагоддзя) манеты з кантрамаркай у выглядзе «Калюмнаў». Яны былі найбольш распаўсюджаныя на землях, дзе аснову грашовага абарачэння традыцыйна складалі ардынскія дзенгі — перш за ўсё гэта поўдзень ВКЛ, які непасрэдна межаваў з Залатой Ардой. Амаль усе контрамаркаваныя манеты паходзяць з Кіеўшчыны і Падолля, але вядомыя знаходкі і ў Малдове, на Браншчыне і нават Гарадзеншчыне.

З'яўленне асабістага герба Вітаўта на золатаардынскіх манетах было перш за ўсё выяўленнем палітычных амбіцый князя. У Ніканаўскім летапісе пры апісанні пахода Вітаўта супраць хана Цімур-Кутлука ў 1399 годзе гаворыцца, што ў час перамоваў «...восхоте Витовт во всей орде быти на денгах ординских знамение Витовтово».

Па смерці Вітаўта ў 1430 годзе эмісіі вялікалітоўскіх манет надоўга прыпыніліся. Да гэтага спрычынілася палітычная нестабільнасць у дзяржаве — грамадзянскія войны за ўладу паміж Свідрыгайлам і Жыгімонтам Кейстутавічам. Давалася ў знакі і нястача сыравіннага серабра, якое больш не паступала з Чэхіі ў дастатковай колькасці. Тым не менш у краіне працягвалі шырока абарачацца пражскія грошы Вацлава IV. Увесь перыяд станаўлення грашовай сістэмы ВКЛ менавіта яны, а не ўласныя манеты Вялікага княства былі асноўным сродкам абарачэння нашай краіны. Пятнаццатае стагоддзе ў найбольшай меры сталася стагоддзем пражскага гроша на Беларусі.

У другой палове XV стагоддзя спынілі сваё курсаванне рублі, саступаючы дарогу заходнееўрапейскім дукатам і новым манетам ВКЛ. Вытворчасць літоўскіх рублёў скончылася прыкладна ў сярэдзіне XV стагоддзя, як і наўгародскіх. Прычынай спынення эмісій у Ноўгарадзе стала крымінальная справа Хведара Жарабца (1447), якога злавілі на вырабе рубля з заніжанай пробай серабра. Наступныя звесткі пра актыўнасць у манетнай справе ВКЛ мы маем ужо не толькі з манет, але і з дакументальных крыніц, — і яны адносяцца да самага канца XV стагоддзя.

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-