Пражскі грош на Беларусі

Польская лічэбная грыўня другой паловы XIV стагоддзя раўнялася 60 кракаўскім грошам альбо 48 пражскім. Гэтыя суадносіны (5 да 4) зацвердзіліся пасля ў ВКЛ і праіснавалі да рэформы Стафана Баторыя ў 1578 годзе. Роля наступцы пражскага гроша ў гэтай лічэбнай сістэме дасталася грошу літоўскаму, перш за ўсё лічэбнаму, а потым і манетнаму.

Найважнейшую ролю адыгралі пражскія грошы ў станаўленні грашовай сістэмы ВКЛ. Ужо ў XIV стагоддзі яны дасталі шырокае прызнанне ў краіне, стаўшы ў шэрагу з грыўнямі асноўным сродкам унутранага і знешняга гандлю як з Захадам, так і з Усходам (перадусім з Наўгародскай рэспублікай).

Рэал наварскі Карласа 11 (1349-1387)

 

Перад беларускімі даследнікамі яшчэ стаіць пытанне аб тым, калі ўпершыню пражскія грошы пачалі адыгрываць важную ролю ў грашовым абарачэнні розных частак нашай дзяржавы. Найверагодней, істотнае пранікненне чэшскай манеты адбылося ў часы валадарання Караля IV, ці нават раней. Найвялікшая ж плынь грошаў палілася ў Беларусь з пачатку XV стагоддзя. Праз пэўны час па смерці Вацлава IV у 1419 годзе масавы прыток пражскіх грошаў на землі нашай дзяржавы прыпыняецца. Ягоныя грошы найбольш пашыраныя ў манетных скарбах Беларусі, аднак ступень іх захавання найгоршая перад грошамі ўгіх ягоных папярэднікаў.

Грош люксембургскі Вацхава IV Чэшскага (1378— 1419)

 

Абмежаваныя па колькасці эмісіі новых уладароў Чэхіі сярэдзіны XV — сярэдзіны XVI стагоддзя не набралі ўжо былой папулярнасці ў ВКЛ, але манеты першых чатырох эмітэнтаў працягвалі сваё курсаванне. Асабліва гэта тычыцца грошаў Вацлава IV, бо даўнейшыя высакапробныя грошы перш за ўсё адбіраліся з абарачэння і пераплаўляліся: як у Чэхіі, гэтак і ў нас. Познія пражскія грошы на Беларусь практычна не трапілі (вядомая толькі адзіная знаходка гроша Юрыя з Падзябрадаў).

У першай палове XVI стагоддзя пражскія грошы выбіваліся, між іншым, у Яўхімаве, разам са знакамітымі яўхімсталерамі. У 1527 годзе кароль Фердынанд I выбіў першы датаваны пражскі грош. На жаль, ён жа назаўсёды спыніў эмісіі гэтай знакамітай манеты дваццаццю гадамі пазней. Гаспадар-аўстрыец зрабіў гэта самым ганебным чынам. На апошнім тыпе гроша з 1547 года чэшскі леў быў арыентаваны гэтак, нібы ён стаіць на чатырох лапах, сімвалізуючы страту Чэхіяй незалежнасці.

Зараз на сайце

Зараз на сайце 2 гостя.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-