Развіцце грашовых сістэм

Манеты захоўваюцца ў
нацыянальным запаведніку «Нясвіж» у складзе скарбу нявысветленага паходжання,
дзе апроч іх былі 3 пражскія грошы Вацлава IV
, прыток якіх рэзка вырас у канцы XIV
стагоддзя. Манеты не толькі не наследуюць золатаардынскім дзенгам, але
і маюць нашмат меншую за іх вагу — каля 0,2—0,33 грама, характэрную для пенязяў
пачатку 1390-ых гадоў, як велікакняскіх, гэтак і ўдзельных. Калі дапусціць, што
Дзмітрый біў гэтыя манеты ў Ноўгарадзе-Северскім, як лічыць большасць сучасных
даследнікаў, то выглядае, што нават на ўсходзе ВКЛ да пачатку 1390-ых гадоў
адбыўся пераход ад грашовай сістэмы, заснаванай на золатаардынскіх эмісіях, да
сістэмы пражскіх грошаў. Тады найбольш верагодны перыяд выбіцця гэтых пенязяў —
пачатак 1390-ых да 1393 года, калі Карыбут быў пазбаўлены свайго северскага ўдзела
Вітаўтам. Аднак нястача звестак пра месца знаходкі манет, як і іх унікальнасць,
не дазваляе сцвярджаць з пэўнасцю, у якім са сваіх уладанняў і тым больш у якім
горадзе Дзмітрый мог іх эмітаваць.

Прыкладна 1370—1380-і
гадамі датуецца пачатак уласных эмісій шматлікімі ўсходнерускімі княствамі.
Манетная справа гэтых земляў, якія паступова ўцягваліся ў арбіту палітычнага
ўплыву, а потым і непасрэднай улады Масквы, была нагэтулькі стракатай і
разнастайнай на працягу канца XIV
— пачатку XVI стагоддзя, што, каб
расказаць пра яе падрабязна, не хапіла б цэлай кнігі. Таму спынімся коратка на
галоўных момантах, якія лучылі і рознілі яе з манетнай справай заходнерускай,
гэта значыць літоўскай і галіцкай. Безумоўна, спробы эмітаваць мясцовыя
наследаванні манетам Залатой Арды распачаліся на Русі яшчэ раней. Дзякуючы
тонкай палітычнай гульні паміж Ардой і яе рускімі васаламі, у другой палове
XIV стагоддзя асаблівую ролю набывае Маскоўскае
княства. Са знакамітай перамогай яго ўладара Дзмітрыя Данскога ў 1380 годзе на
Куліковым полі звязваецца пачатак змяшчэння на маскоўскія перайманні кірылічных
легенд, ці проста пачатак незалежных ад Арды эмісій манеты — дзенгі. Гэтая
назва, відавочна, перанятая ад татараў і паходзіць ад арабскага «танка» ці
«тенга», што азначала дробную манету з серабра. Ад іх жа была перанятая і
тэхніка выбіцця на срэбным дроце. Маскоўскія дзенгі мелі трывалы курс у
дачыненні да дзенгі золатаардынскай, адпавядаючы 2/3 гэтай манеты.

Дзенга разанская Фёдара Алегавіча (пачатак
XV стагоддзя)

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-