Развіцце грашовых сістэм

Скарбы з
літоўска-ардынскага памежжа, перадусім Северскіх княстваў і Кіеўшчыны, маюць
вялізнае значэнне для дакладнага датавання першых манет ВКЛ. Яны часта месцяць
манеты Залатой Арды, на якіх пазначаўся год выбіцця, што дазваляе прыкладна
датаваць і першыя велікакняскія манеты ВКЛ. Усход ВКЛ у вялікай ступені быў
звязаны ў грашовых стасунках з татарамі, шмат у іх пераймаў і вучыўся. Найбольш
знакаміты скарб літоўскіх манет з сучаснай украінскай тэрыторыі — Баршчоўскі
(Кіеўшчына, адкрыты ў 1947 годзе, захаваны каля 1380 года). Апроч ардынскіх
манет у ім было багата кіеўскіх, колькі северскіх і адна велікакняская манета,
што месціла надпіс ПЕЧАТЬ па-беларуску з аднаго боку і наверша
дзіды з роўнабаковым крыжам — з другога.

Гэты манетны тып,
верагодна, быў першым, выбітым у сталічнай Вільні. Ён пачаў эмітавацца ў канцы
1370-ых гадоў, магчыма яшчэ Альгердам. Найбуйнейшы скарб манет гэтага тыпу
знойдзены ў 1933 годзе ў ковенскім прадмесці Шанцах. Яго манетную частку
складалі 90 грошыкаў тыпу ПЕЧАТЬ / Наверша дзіды з крыжам і
чатыры найбольш раннія варыяцыі грошыкаў малдаўскага гаспадара Пятра Мушата,
выбітыя паміж 1377 і 1387 гадамі.

Што ж паслужыла штуршком
для пачатку эмісій уласнай манеты ў Вільні? Існуе меркаванне, што гэта магло
адбыцца не раней за міжнароднае прызнанне ВКЛ хрысціянскай дзяржавай, бо манеты
нясуць на сабе сімволіку хрысціянства — крыж. Гэта здарылася 2 снежня 1375
года, калі канстанцінопальскі патрыярх Філафей пасвяціў у мітрапаліта
«кіеўскага, рускага і літоўскага» Кіпрыяна, што азначала атрыманне Вялікім
княствам статуса праваслаўнай дзяржавы. Узровень рынкавых адносін на той час
таксама патрабаваў ад уладара ўвядзення ўласнай дробнай манеты поруч са
сродкамі буйнога гандлю — сярэбранымі пруткамі і прывазнымі пражскімі грошамі.

Біццё манет
прыпыняецца пасля заходу ўлады Кейстутам і зняволення Ягайлы на пачатку 1381
года. Па аднаўленні сваёй улады праз год Ягайла працягнуў біццё манеты, якая
захавала свой ранейшы выгляд, але страціла ў якасці з-за няўстойлівасці
«нованароджанай» цэнтралізаванай грашовай сістэмы ВКЛ і жадання эмітэнта
даставаць болей прыбытку са сваёй манетнай рэгаліі.

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-