Стагоддзе траякоў

1565—1566 гадамі датуецца адна з найзнакамітшых манет нашай гісторыі — «сатырычны» траяк з чатырохрадковай легендай QVI HABITAT IN COELIS IRRIDEBIT EOS («Абывацелі нябёсаў пасмяюцца з вас»). Дагэтуль сярод даследнікаў няма згоды, што значыць гэтая легенда. Безумоўна толькі тое, што ўсе версіі можна падзяліць на дзве асноўныя падгрупы — траяк выбіваўся з санкцыі альбо вялікалітоўскага, альбо польскага (сюды ўлучым і асабістую санкцыю Жыгімонта Аўгуста, праз якога толькі і маглі дзейнічаць палякі) боку.

Траяк літоўскі (1602)

Заўважна, што гэткі надпіс фармальна вяртае манету ў прававое поле ардынацыі 1529 года. Праўда, пры імені вялікага князя выяўлены не ягоны партрэт, а «Пагоня». Стапа гэтага траяка адпавядае траякам 1562—1564 гадоў, што, падобна, былі пераходнымі ад літоўскага да польскага, як паказана вышэй, і абарачаліся як у ВКЛ, гэтак і ў Кароне.

Траяк рыжскі (1594)

Даволі верагоднай выглядае версія, што прычынай з'яўлення «сатырычных» траякоў сталася незадаволенасць польскіх вярхоў у адхіленні манетнай палітыкі краіны (нагадаем, што ў гэты час манеты ВКЛ выбіваліся і для Польшчы) ад узятага курсу да аб'яднання грашовых сістэм, што ўжо поўнай хадой ішоў да завяршэння. Грашовы гатунак, які ў 1562 годзе «адышоў» ад плану па сваім дызайне і, магчыма, у некаторай ступені, па стапе, быў траяк. Польшча магла ўзняць на адным з сеймаў пытанне аб тым, што манеты абавязкова выбіваць у поўнай адпаведнасці з ардынацыяй 1529 года, на што вялікалітоўскі бок, не могучы супярэчыць наўпрост, адказаў здзеклівай легендай, але ў адпаведнасці з патрабаваннямі да дызайну.

Траяк польскі, г. Олькуш (1590)

Нераспрацаванай, але даволі перспектыўнай застаецца версія, што рэлігійную зброю ўжылі ў выніку рэлігійных жа спрэчак унутры Вялікага княства, дзе ў той час ішло актыўнае змаганне пратэстанцтва супраць безальтэрнатыўнасці ў краіне каталіцтва, што ініцыіравалася польскай партыяй на чале з каралём.

Траяк польскі, г. Мальбарк (1592)

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-