Талеры на Беларусі

Першыя буйныя срэбныя манеты Вялікага княства талеравае вагі (20—30 грамаў) з'явіліся ў 1564 годзе. Сваім дызайнам яны не нагадваюць класічныя заходнееўрапейскія талеры, а маюць досыць арыгінальны вонкавы выгляд. На адным з бакоў выяўлены складовы шасціпольны герб-тарча, у палях якой змешчаны гербы Польшчы, ВКЛ, Кіеўшчыны, Жамойці і Валыні, а ў цэнтры — фамільны герб Сфорцаў (маці вялікага князя Жыгімонта Аўгуста Бона Сфорца тады ўжо не жыла). У свой час знакаміты польскі даследнік д-р Мар'ян Гумоўскі зацеміў, што на гэтай манеце «герб Вялікага княства Літоўскага... сканструяваны як анідзе ў іншым месцы». Аднак гэта не адпавядае рэчаіснасці, бо, па-першае, герб гэты няможна ўважаць за герб ВКЛ, а хутчэй — за герб уладанняў Жыгімонта Аўгуста, дзе выразна падзяляюцца паняцці ўласна Літвы (спрошчана — Віленшчыны і усіх сучасных земляў Рэспублікі Беларусь), рускіх (Кіеўшчына, Валынь) і жамойцкіх уладанняў Жыгімонта. Апошнія прадстаўленыя на першым талеры Вялікага княства (Польшчы?) як раўнапраўныя, хоць і меншае значнасці, уладанні караля. Герб гэты змешчаны пад велікакняскай мітрай. Па-другое, дакладна такі самы герб выступае на залатых фларынах Вялікага княства пачынаючы з 1545 года. На іх, у адрозненне ад талераў, наўкол тарчы змешчаны лацінамоўны надпіс, што перакладаецца як «Манета залатая Вялікага княства Літоўскага». Толькі даўняй традыцыйнасцю гэткай выявы герба на манетах, прызначаных нават не для абарачэння ў краіне, а для каралеўскага двара, можна патлумачыць змяшчэнне ў цэнтры тарчы герба памерлае каралевы-маці. На другім баку пад каронай выяўлена манаграма Жыгімонта Аўгуста. Узбоч яе стаіць дата 1564, а ў самым нізе — лацінская лічба XXX . He абмяркоўваючы свайго сцверджання, д-р Мар'ян Гумоўскі вызнаў яе за абазначэнне наміналу ў літоўскіх грошах, абгрунтаваўшы замалое ўтрыманне серабра ў манеце жаданнем эмітэнта даставаць як мага болей прыбытку. Але, як вядома, для спекуляцый з прыбыткам лепей за ўсё надаюцца дробныя наміналы, і пажадана новы для краіны гатунак манеты, тым больш буйны. Гэткую манету проста б не прымалі, калі б толькі кароль не гарантаваў яе пазнейшы выкуп па прымусовым, гэта значыць крэдытным, курсе.

Зараз на сайце

Зараз на сайце 0 наведвальнікаў.

Лічыльнікі

Rating All.BY

Статыстыка

-